Klitten bij je Hond Voorkomen: De Complete Gids

Wat zijn klitten en waarom zijn ze een probleem?

Klitten zijn klonten van samengekoekt haar die zich vormen wanneer losse haren niet tijdig worden verwijderd en in de vacht verstrikt raken. Wat begint als een klein knoopje kan snel uitgroeien tot een stijve, viltige klomp die dicht tegen de huid zit. Klitten zijn niet alleen lelijk, ze zijn vooral een serieus gezondheidsprobleem voor je hond.

Klitten trekken aan de huid, wat pijnlijk en irriterend is voor je hond. Ze beperken de luchtcirculatie bij de huid, waardoor er een warm, vochtig klimaat ontstaat dat een broedplaats vormt voor bacteriën, schimmels en parasieten. In ernstige gevallen kan de huid onder de klitten gaan ontsteken, scheuren of infecteren. Bovendien beperken grote klitten de bewegingsvrijheid van je hond, vooral als ze zich in de oksels, liezen of achter de oren bevinden.

Waarom ontstaan klitten?

Klitten ontstaan door een combinatie van factoren. Het begrijpen van deze oorzaken helpt je om ze effectief te voorkomen:

Onvoldoende borstelen

De meest voorkomende oorzaak van klitten is simpelweg te weinig borstelen. Honden met een lange, krullende of dubbele vacht moeten regelmatig geborsteld worden om losse haren te verwijderen voordat ze zich in de vacht verstrengelen. Veel eigenaren onderschatten hoe vaak hun hond geborsteld moet worden.

Natte vacht

Water is een grote veroorzaker van klitten. Wanneer een hond nat wordt, door regen, zwemmen of wassen, en de vacht niet goed wordt gedroogd en uitgeborsted, trekken de haren samen en vormen ze klonten. Dit is de reden waarom veel honden na een regenwandeling of zwempartij extra klitten krijgen.

Wrijving

Op plekken waar veel wrijving is, ontstaan sneller klitten. Denk aan gebieden waar de halsband of het tuigje zit, de oksels, de liezen, achter de oren, en de binnenkant van de dijen. Bij honden die veel liggen, kunnen ook klitten ontstaan op de plekken waar de vacht tegen de ondergrond schuurt.

Vachtwisseling

Tijdens de vachtwisseling, wanneer de puppy vacht plaatsmaakt voor de volwassen vacht (meestal tussen 6 en 12 maanden), is de kans op klitten extra groot. De twee vachttypes raken verstrikt in elkaar. In deze periode moet je extra vaak en grondig borstelen.

Probleemgebieden per ras

Hoewel klitten bij vrijwel elk langharig ras kunnen voorkomen, zijn er specifieke probleemgebieden per rastype:

Poedels en Doodles

De wolachtige krulvacht van Poedels, Labradoodles en Goldendoodles is bijzonder gevoelig voor klitten. De meest problematische gebieden zijn achter de oren, onder de oksels, in de liezen, rondom de halsband, en op de benen. Deze vachten moeten dagelijks geborsteld worden.

Spaniels en Setters

Bij Cocker Spaniels, Engelse Springer Spaniels en Ierse Setters ontstaan klitten vaak in het lange haar aan de oren, borst, buik en achterkant van de benen (de zogenaamde befederingen). De lange, zijdeachtige haren raken snel verstrikt, vooral na een wandeling door struikgewas.

Herders en Retrievers

Rassen met een dichte dubbele vacht, zoals Golden Retrievers, Berner Sennenhonden en Collies, krijgen vooral klitten in de ondervacht. Dit is minder zichtbaar dan bij langharige rassen, maar de dichte klonten ondervacht kunnen de huid net zo goed irriteren. Achter de oren en in de broek (het lange haar rond de billen) zijn veelvoorkomende probleemgebieden.

De preventieroutine: klitten voorkomen

Met de juiste routine kun je de meeste klitten voorkomen. Hier is een stappenplan:

Stap 1: Stel een borstelschema op

Bepaal hoe vaak je hond geborsteld moet worden op basis van het vachttype. Krulvachten en lange vachten vereisen dagelijks borstelen. Dubbele vachten 2-3 keer per week, dagelijks tijdens de ruiperiode. Maak er een vast onderdeel van je dagelijkse routine van, bijvoorbeeld elke avond na de wandeling.

Stap 2: Gebruik de juiste tools

Investeer in kwalitatief goede borstels die passen bij het vachttype van je hond. Een goede slickerborstel en een metalen kam zijn voor de meeste langharige en krullende vachten de basis. Voor dubbele vachten is een ondervachthark onmisbaar. Goedkope borstels met plastic pinnen zijn vaak niet effectief genoeg.

Stap 3: Borstel grondig, niet oppervlakkig

De grootste fout die eigenaren maken is oppervlakkig borstelen. Je moet echt tot op de huid borstelen om klitten te voorkomen. Gebruik de lijnborsteltechniek: neem telkens een klein laagje vacht, borstel dit volledig uit, en werk zo van beneden naar boven door de hele vacht heen.

Stap 4: Besteed extra aandacht aan probleemgebieden

Geef extra aandacht aan de plekken waar klitten het snelst ontstaan: achter de oren, onder de oksels, in de liezen, rond de halsband, en achter de ellebogen. Controleer deze gebieden bij elke borstelsessie met een fijne kam.

Stap 5: Droog de vacht goed na het wassen of nat worden

Na het wassen, zwemmen of een regenbui moet de vacht goed gedroogd en uitgeborsted worden. Gebruik een handdoek om het meeste water op te nemen (dep, niet wrijven!) en borstel de vacht voorzichtig uit terwijl je droogt met een fohn op lage stand.

Klitten veilig verwijderen

Ondanks je beste inspanningen kan het toch voorkomen dat er een klit ontstaat. Hier is hoe je die veilig verwijdert:

Kleine klitten

• Werk een anti-klit spray of conditioner in de klit om de haren soepeler te maken
• Gebruik je vingers om de klit voorzichtig los te trekken van de buitenkant naar binnen toe
• Werk vervolgens met een slickerborstel of dematting kam om de resterende knopen te ontwarren
• Kam na met een metalen kam om te controleren of de klit volledig weg is

Grote of stijve klitten

• Probeer de klit nooit met geweld uit te trekken, dit is extreem pijnlijk voor je hond
• Gebruik een klitten-splitter of matbreaker om de klit in kleinere stukken te verdelen
• Werk van buitenaf naar binnen en van punt naar wortel
• Als de klit te dicht bij de huid zit of te stevig is, knip of scheer de klit voorzichtig weg met een schaar met afgeronde punten of een tondeuse

Wanneer professionele hulp inschakelen

Sommige situaties vragen om professionele hulp:

• Uitgebreide vervilting: Als grote delen van de vacht vervilten zijn, is het niet verantwoord om dit zelf te proberen. Een professionele trimmer kan de vacht veilig en zo pijnloos mogelijk behandelen.
• Klitten dicht op de huid: Als de klit zo strak tegen de huid zit dat je er niet veilig bij kunt, laat dit over aan een professional.
• Huidirritatie of wondjes: Als je roodheid, zwelling of wondjes onder de klitten ontdekt, raadpleeg dan eerst je dierenarts.
• Een onwillige hond: Als je hond agressief of erg angstig reageert op het ontwarren, is het veiliger om dit door een ervaren trimmer te laten doen.

Producten die helpen bij het voorkomen van klitten

• Anti-klit spray (detangler): Maak de haren soepeler en makkelijker te borstelen. Gebruik dit voor het borstelen, vooral bij krulvachten.
• Leave-in conditioner: Houdt de vacht soepel en geconditioneerd tussen wasbeurten door.
• Speciale shampoo en conditioner: Gebruik producten die specifiek zijn ontwikkeld voor het vachttype van je hond. Een goede conditioner maakt een wereld van verschil.
• Kokos- of arganolie: Een klein beetje olie kan helpen om droge, breekbare haren soepeler te maken. Gebruik dit spaarzaam.

Conclusie

Klitten voorkomen is altijd beter dan genezen. Met een consequente borstelroutine, de juiste gereedschappen en aandacht voor probleemgebieden kun je de vacht van je hond gezond en klitvrij houden. Mocht je toch te maken krijgen met hardnekkige klitten, aarzel dan niet om professionele hulp in te schakelen. Een ervaren hondentrimmer kan je adviseren over de beste verzorgingsroutine voor jouw specifieke hond en vachttype.